Klik op de banner om naar de homepage van Dierenkliniek Wilhelminapark in Utrecht te gaan

VHS of RHD: een virusziekte bij het konijn

Het Viraal Haemorrhagisch Syndroom (=VHS), wordt ook wel Rabbit Haemorrhagic Disease (RHD) genoemd. In het engels wordt dit RHDV (Rabbit Haemorrhagic Disease Virus) genoemd.

Update december 2015: er is een dodelijke mutatie van VHS-RHD in Nederland aangetoond de VHS2 / RHD2!

We bespreken eerst de gewone VHS1 / RHD1 die we wel met onze huidige vaccinatie voorkomen.
Onderaan de pagina bespreken we de nieuwe vorm VHS2 / RHD2.

_______________________________________________________________________________________________

Wat is VHS voor een soort virus?

VHS is een zeer besmettelijke en vaak dodelijke ziekte die veroorzaakt wordt door een calicivirus.

Het aantal konijnen in Nederland daalt dramatisch. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht De ziekte werd voor het eerst in China waargenomen, maar komt sinds 1988 ook in Europa voor.

VHS komt helaas ook in Nederland voor
De wildpopulatie van konijnen in Nederland is in het voorjaar van 2004 massaal besmet geraakt en een groot deel van de besmette dieren is gestorven. Door deze konijnensterfte in Nederland is de konijnenpopulatie dramatisch teruggelopen. Vooral in de provincie Zuid Holland was de sterfte onder wilde konijnen groot.

Veel konijnen sterven ten gevolge van VHS

Het Utrechts Nieuwsblad schreef over deze uitbraak in 2004:
"Het ene moment kauwen ze op een stuk gras, even later vallen ze dood neer. In tien jaar tijd heeft de virusziekte VHS het aantal konijnen in Nederland gehalveerd."

lees het hele artikel .....

Hoe verspreidt VHS zich?

De ziekte verspreidt zich voornamelijk via de urine van konijnen, maar ook door ontlasting en besmet materiaal (zoals kooien, voederbakken en drinkflesjes) kan het overgebracht worden. Door direct onderling contact tussen konijnen en door stekende insecten kan het ook worden overgebracht.
Let op: op plaatsen in het wild waar wilde konijnen voorkomen kan vers geplukt gras besmet zijn!
NB: met wilde konijnen bedoelen we konijnen die in het wild vrij rondlopen!
Realiseer je als eigenaar ook dat je via schoenzolen het virus kan overdragen als je gelopen hebt waar konijnen geplast en gepoept hebben.

Let op met groente uit volkstuintjes!
We hebben meegemaakt bij een eigenaar met konijnen die nooit buiten kwamen (en helaas niet gevaccineerd) dat deze allemaal VHS kregen en kwamen te overlijden binnen een paar dagen. De infectiebron bleek een volkstuintje van een vriendin. Ze kreeg verse groentes, maar er waren daar ook veel konijnen die in het wild rondliepen.
Let goed op waar je gras of groente vandaan haalt, je kunt zomaar een besmetting overbrengen naar je huiskonijnen!

Wat zijn de symptomen van VHS

Na besmetting kan het konijn binnen 1-2 dagen komen te overlijden. Het konijn wordt depressief, suf, eet niet meer, raakt benauwd, krijgt koorts en heeft echt pijn (pijnuitingen tandenknarsen en zelfs schreeuwen). In het laatste stadium van de ziekte zie je vaak schuimige bloederige neusuitvloeiing. Meestal sterft het konijn snel aan bloedingen in het lichaam. Deze bloedingen treden met name op in de darmen.

Het zijn deze bloedingen waaraan de ziekte zijn naam heeft te danken: hemorragisch betekent bloed.

Soms zijn de konijnen opeens dood en is er niets aan te zien
De ziekte gaat echter niet altijd gepaard met bloedingen. Er is ook een vorm waarbij het konijn plots dood neervalt zonder eerst andere symptomen te hebben vertoond.
Het aantal konijnen in Nederland daalt dramatisch. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

Hoe kunt u uw konijn beschermen tegen VHS?

  • Vaccinatie
  • HygiŽne: zorg voor schone hokken en voederbakken en voorkom onderling besmetting tussen konijnen
  • Pluk geen gras of groentes op plaatsen waar ook wilde konijnen kunnen komen

Is er een therapie bij VHS?

Er bestaat geen goede therapie voor VHS. Als uw konijn VHS heeft dan kan het alleen symptomatisch behandeld worden. Door warmte, vochtinfusen, pijnstiller, antibioticum en vitamines kan geprobeerd worden om het konijn op te peppen, maar in bijna alle gevallen verloopt de ziekte dodelijk ondanks de ingestelde therapie.

Als u een konijn heeft dat besmet is met VHS bescherm dan uw andere konijnen door goed op de hygiŽne te letten. Zet het zieke konijn apart van de andere konijnen, maak het hok goed schoon en ontsmet het daarna.

  • Gebruik 1 van de volgende middelen om alles te ontsmetten
    - 2% natronloog
    - 10% formaldehyde
    - 3% hypochloriet
    NB: alleen op hokken en materialen gebruiken, niet op de dieren gebruiken!
  • Hokken en vloeren: met een van de bovenstaande middelen behandelen en het liefst gewoon op laten drogen en 4 weken de hokken niet gebruiken
  • Voerbakjes en drinkflessen goed droog maken en daarna nog eens grondig afspoelen, afwassen en afdrogen.
Als u het zieke konijn hebt vastgehouden trek dan andere kleren aan en was uw handen goed voordat u een nog niet ziek konijn vastpakt. Wees voorzichtig met bezoekers die konijnen hebben met VHS. Ga zelf ook niet op bezoek bij mensen die konijnen hebben als uw konijn VHS heeft.


U kunt door middel van een noodvaccinatie uw nog gezonde konijnen beschermen. Zodra er een VHS verdenking is luidt ons advies om niet gevaccineerde konijnen zo snel mogelijk te laten vaccineren!

Let op : dit geldt niet voor de nieuwe VHS2 / RHD2 variant!

Vaccinatie tegen VHS

Wij vaccineerden tegen VHS met het vaccin Cunical. Echter sinds 2012 is er een nieuw vaccin genaamd Nobivac Myxo-RHD. We zullen het vanaf nu niet meer over Cunical hebben maar over het nieuwe vaccin.

Nobivac Myxo-RHD is een combinatie vaccin tegen myxomatose en VHS / RHD

De eerste vaccinatie mag vanaf een leeftijd van 5 weken gegeven worden. De bescherming houdt 1 jaar aan!

Voor een konijnenopvang is ons advies om een konijn alleen te accepteren als het gevaccineerd is

    Ons VHS advies voor konijnenopvangadressen
  • Accepteer alleen gevaccineerde konijnen
  • Zorg voor een goede hygiŽne

Dierenkliniek Wilhelminapark in het nieuws: RTL4 op 4 mei 2004

Voor meer informatie over de uitbraak van VHS in Nederland volgen hier de links naar een RTL-nieuwsitem over deze ziekte. We hebben de achtergrond van dit verhaal aan het RTL-nieuws toegelicht en u kunt dierenarts Evert-Jan de Boer met een kort optreden zien langskomen. Hierin beveelt hij aan om konijnen voor VHS te laten vaccineren.

Film over VHS bij het konijn breedband (4,5 MB)

Ook zijn er diverse kranten-artikelen uitgekomen in die periode. Bijvoorbeeld in een krantenartikel in het Utrechts Nieuwsblad adviseren we als dierenarts om konijnen te laten vaccineren. Klik hier voor het pers bericht van de faculteit .....

__________ Het is een tijd relatief rustig geweest wat betreft VHS - RHD, maar: ___________________

Update eind 2015 begin 2016 is er een VHS2 / RHD2 uitbraak in Nederland!

De nieuwe variant van VHS-RHD heeft sinds eind 2015 ook ons land bereikt. In 2010 is deze mutatie in Frankrijk voor het eerst gezien. Daarna heeft het zich over Europa verspreid. Nu komt het de afgelopen jaren ook in Spanje, Engeland en Duitsland voor. De verspreiding gaat echter niet supersnel, het is een virus dat zich langzaam verspreid door Europa.
Wat opvalt aan deze ziekte is dat ook jonge konijnen onder de 3-4 weken eraan komen te overlijden. Bij de klassieke of oude VHS1 / RHD1 zie je dit niet. Er is een soort leeftijdsresistentie of eventueel bescherming door maternale immuniteit!
Het ziekte verloop bij RHD2 gaat zeker wat langzamer dan met RHD1. De konijnen kunnen soms pas na 3 - 5 dagen dood gaan ipv in 1 - 2 dagen zoals bij het oude RHD1.

Wat ook opvalt is de jaarlijkse vaccinatie met Nobivac Myxo-RHD of het eerder gebruikte Cunical geeft bescherming tegen VHS1 / RHD1, maar het geeft geen bescherming tegen de nieuwe RHD2 variant!
Ook gevaccineerde konijnen met de VHS1 / RHD1 kunnen dood gaan aan de nieuwe VHS2 / RHD2! Er is geen kruisresistentie tussen RHD1 en RHD2 en er is dus ook geen bescherming!

Tijdens de introductie in 2012 van het vaccin Nobivac Myxo-RHD1 werd al besproken dat de nieuwe RHD variant bij konijnenfokkers in Frankrijk voorkwam en dat er geen vaccin tegen bestand was. De hoop bij de franse dierenartsen was dat het nieuwe Nobivac Myxo-RHD bescherming kon bieden, maar helaas was en is dat niet het geval.
Een herhaalde vaccinatie met Myxo-RHD. Geeft een iets sterkere bescherming, maar ook niet een volledige bescherming en er kan nog steeds sterfte optreden!

Moeten we nu alle konijnen nog een extra vaccinatie geven?

Dat is wel het advies, naast de gewone vaccinatie met Nobivac Myxo-RHD1 zal er nog een vaccin moeten worden gegeven met een vaccin met RHD2 erin.
Er zijn twee vaccins die we hebben gebruiken vanaf 2017.

  • Eravac (het oude Cunipravac variant): dit geeft een half jaar bescherming, zonder booster.
  • Filavac KC+V: dit geeft een jaar bescherming, zonder booster.
    Echter als uw konijn naar een pension gaat of risico loopt van besmetting door andere konijnen of bij grotere infectiedruk moet er ook elk half jaar met Filavac KC+V worden gevaccineerd.
    Grotere infectiedruk: contact met andere tamme konijnen (pension, fokkers, show) of als er kans is op contact met konijnen uit het wild (direct contact maar ook door stekende insecten).

    Wat is ons advies wat betreft de vaccinatie:
    We adviseren alle konijnen om in het voorjaar (april-mei-juni) een vaccinatie te geven met Nobivac Myxo-RHD1 en Filavac KC+V tegen de RHD2. En alleen als er risico is - grotere infectiedruk - de RHD2 vaccinatie na een half jaar te herhalen.

    Moet je je konijn Łberhaupt vaccineren?
    Als eigenaar moet je het risico inschatten, als je drie-hoog in een appartement in de stad woont, is dit anders dan als je buiten woont en je konijnen zitten buiten in de buurt van wilde konijnen. Of als je konijn naar een pension of show gaat en in kontakt komt met andere konijnen.

    Wat is ons advies om RHD2 te voorkomen?
    Voorkom vooral het binnenhalen van de infectie met RHD2 bij je konijn in huis of in je tuin:

  • Voer geen gras, hooi of groentes van plekken waar konijnen uit het wild bij kunnen komen!
  • Voorkom direct contact van je konijn met konijnen uit het wild! Als er konijnen in het wild bij je huis in de buurt aanwezig zijn overweeg dan om je konijn binnen te huisvesten.
  • De ziekte kan overgebracht worden door stekende insecten (muggen, vlooien, etc.). Gebruik eventueel horren en klamboe's als er veel muggen zijn.
  • Als je een ziek konijn in het wild tegenkomt neem het dan niet mee naar huis als je zelf konijnen thuis hebt!
  • Pas ook op dat je niet zelf het virus mee naar binnen brengt, bijvoorbeeld via je schoenzolen. Op plaatsen waar konijnen in het wild plassen en poepen kan het virus aanwezig zijn en dit kun je dan overbrengen.
  • Vaccineer je konijn tegen Myxomatose + RHD1 en geef het extra vaccin tegen de RHD2!

    En als een konijn verdacht wordt?

  • Bij plotseling overleden konijnen (die wel of niet gevaccineerd zijn) wees er bewust van dat het VHS2 / RHD2 kan zijn. We adviseren om deze dode konijnen na te laten kijken met pathologisch onderzoek.
  • Bij besmetting denk dan aan goede hygiŽne. Voorkom het onderling besmetten van konijnen door het uitwisselen van voerbakken, drinkbakjes en flesjes.
  • Was goed de handen en gebruik eventueel handschoenen. Denk ook aan infectie overdracht via kleren en dergelijke.
  • Zie bij VHS1 / RHD1 hoe de hokken te ontsmetten, laat eventueel een hok waar een konijn in is overleden een paar weken leeg. Plaats er niet te snel weer een nieuw konijn in, wacht een paar weken.
  • Een noodvaccinatie werkt niet bij RHD2, maar kan wel aan de niet gevaccineerde hokgenoten worden gegeven. Dit om zo snel mogelijk een bescherming te geven.

    En konijnen opvangen en pensions?

  • Zorg voor een zo goed mogelijke hygiŽne! Voorkom het onderling besmetten van konijnen door het uitwisselen van voerbakken, drinkbakjes en flesjes.
  • Ontsmet elk hok grondig voordat er andere / nieuwe konijnen in komen
  • Ieder nieuw konijn kan een risico inhouden. Houdt de konijnen strikt gescheiden. En bij twijfel zorg voor quarantaine van zieke / verdachte konijnen!
  • Wees er bewust van dat de normale vaccinatie normaal voldoende bescherming geeft maar dat dit nu niet het geval is!
  • Sowieso moeten konijnen worden gevaccineerd omdat er ook gevaar is wat betreft Myxomatose+RHD1 3 weken voor het bezoek!
  • Laat ook tegen VHS2 / RHD2 vaccineren: elk half jaar. Of in ieder geval minstens 1 week voor het bezoek, deze kan gecombineerd worden met bovenstaand vaccin.

    En wij als dierenartsen dan?
    Wij zullen ons ook terdege bewust moeten zijn dat er gevaar is om zieke konijnen op te nemen en dat er dus een mogelijkheid is dat ze besmet zijn met RHD2!
    Ook bij ons geldt dat de normale vaccinatie nu onvoldoende bescherming biedt aan deze nieuwe vorm van VHS-RHD! En dat er een extra vaccinatie tegen RHD2 dient te worden gegeven.

    RHD2 is niet het enige gevaar

    Er is in begin 2016 veel aandacht aan RHD2 besteed, maar er zijn nog altijd twee andere dodelijke konijnen ziektes in nederland: myxomatose+RHD1. Door een vaccinatie kunnen deze ziekte worden voorkomen. We adviseren aan eigenaren van konijnen om het risico in te schatten of een konijn gevaar loopt en of er wel of niet gevaccineerd moet worden. Als een konijn naar een opvang of pension gaat moet het sowieso worden gevaccineerd.

    ___________ Niet alleen VHS-RHD kan gevaarlijk zijn voor konijnen ____________

    Een ander konijnenvirus

    Een konijn met myxomatose. Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht

    Myxomatose bij het konijn

    Een andere gemene en vaak dodelijke konijnen ziekte is Myxomatose. Deze ziekte kan voorkomen worden door uw konijn te laten vaccineren.

    Lees verder over myxomatose bij het konijn....







  • We zijn ons ervan bewust dat we met frames werken en dat u mogelijk op een aparte website pagina terecht bent gekomen, maar u kunt zo weer naar ons terug, klik gewoon op 1 van de afbeeldingen hieronder ....

    Klik hier naar onze homepage te gaan Klik hier om naar onze tandheelkundige site www.dierengebit.nl te gaan

    Klik hier om naar onze bibliotheek te gaan, ideaal om even snel informatie te vinden Klik hier naar onze youtube pagina te gaan

    Klik hier om naar onze facebook pagina te gaan