Veel drinken en plassen of een blaasverlamming waardoor het konijn urine lekt kan ontstaan door een infectie met Encephalotozoon cuniculi. Encephalotozoonose, Nozemose of E. cuniculi wordt deze ziekte ook wel genoemd.
Waarom geeft E. cuniculi neurologische verschijnselen?
E. cuniculi tast zenuwcellen in de blaas aan, door de blaasverlamming plast het konijn over zijn achterpoten en veroorzaakt daardoor urinebrand. Zie de foto hiernaast.
Nierproblemen
E. cuniculi tast de nieren aan doordat het er een ontstekingsreactie veroorzaakt in het nierweefsel. Doordat de protozoen vastlopen in de nieren geven ze in het nierweefsel een ontsteking. Hierdoor ontstaan problemen als veel drinken en plassen door de nierschade. Het nierweefsel kan de urine niet meer opnemen en daardoor gaat er veel urine geproduceerd worden. In het bloed zie je een hoge waarde van het ureum en het kreatininegehalte in het bloed. Deze verhoging is een bewijs dat de nieren aangetast zijn.
Urinebrand
Sinds we er op zijn gaan letten zijn er diverse konijnen bij ons in de dierenkliniek geweest met verschijnselen van urinebrand ten gevolge van een blaasverlamming. Ze kregen als het ware een overloopblaas waarbij de konijnen urine over hun achterpoten lekte, omdat ze niet meer goed konden plassen.
Veel drinken en plassen
Ook dachten we vroeger altijd dat een konijn met veel drinken en plassen (polyurie en polydipsie) last had van een nierbekkenontsteking (= een pyelonefritis) echter we verdenken steeds meer E. cuniculi als oorzaak van het vele drinken en plassen.
Hoe vaak?
We horen vaak dat een konijn af en toe urine lekte. Vaak was dat 1 of enkele dagen en ging het daarna weer goed. In erge gevallen kan het konijn niet goed meer plassen en lekt het urine of plast het urine over de achterpoten en de buik. Hierdoor ontstaan ontstekingen aan de huid.
Diagnose
We voeren een urine onderzoek uit, om te zien of er bloed in de plas zit of dat er blaaszand aanwezig is door verkeerde voeding. Ook palperen de buik en maken indien nodig een röntgenfoto om te zien of er geen stenen in de blaas zitten of dat er een tumor aanwezig is. Indien er geen blaasontsteking aanwezig is dan is het zeer waarschijnlijk dat er een infectie met E. cuniculi is, we nemen bloed af om de diagnose rond te krijgen.
Pathologisch onderzoek
We hebben een aantal konijnen gehad die een positieve bloedtiter hadden en het helaas niet gehaald hebben. Nadat ze overleden of ingeslapen waren hebben we ze ingestuurd voor onderzoek. Uit het pathologisch onderzoek bleek dat er inderdaad E. cuniculi aangetoond kon worden.
Dit is natuurlijk van groot belang voor het onderzoek: een konijn met symptomen, met daarbij een positieve titer in het bloed heeft ook daadwerkelijk aantoonbare parasieten in zijn of haar lichaam!
hoe behandelen we deze aandoening?
We behandelen in ieder geval met een medicijn dat de E. cuniculi aanpakt. Daarbij geven we een antibioticum voor het geval er toch een bacteriele infectie aanwezig was. Hiervoor kiezen we duplocilline, dit is een penicilline die goed doordringt in de blaas. De eerste dagen geven we dexamethason (=corticosteroied) om zwelling, ontsteking tegen te gaan en vitamine B om zenuwweefsel te herstellen. Ook laten we de blaas zich samen trekken door carbachol te geven en we drukken twee keer per dag de blaas leeg. Voor de huidontsteking (urinebrand) krijgt het konijn duplocilline en een antibioticumzalf.
Welke medicjnen zijn geschikt om een nier en blaasprobleem door E. cuniculi te behandelen:
Fenbendazol = Panacur 20 mg/kg LG (gedurende 3 maanden!)
Dexamethason injecties gedurende 3 dagen om zwelling en ontsteking af te remmen
Na die 3 dagen gaan we metacam geven (= een pijnstiller / ontstekingsremmer)dit kan niet samen met dexamethason gegeven worden
Vitamine B injecties om de zenuwcellen te herstellen
Carbachol om de blaas zich samen te laten spannen (indien de blaas een verlamming heeft)
Indien er ook een huidontsteking of urinebrand aanwezig is geven we Duplocilline (= een antibioticum)
Gedurende 3 dagen wordt het konijn in de opname geplaatst. Aangezien de dexamethason injecties IV gegeven worden is ons advies de konijnen gedurende die 3 dagen te hospitaliseren.
Lees over ons onderzoek bij konijnen met e.cuniculi
Mocht u een konijn hebben die u verdenkt van deze ziekte lees dan verder op onze hoofdpagina over E. cuniculi. Deze ziekte zorgt niet alleen voor problemen aan de blaas, maar ook voor een scheve kop, omvallen, rollen om de lengteas, epilepsie, een slappe achterhand, verlammingen, omvallen en nog veel meer.
Lees verder over Encephalotozoon cuniculi en ons onderzoek ....
NB: Er zijn bijna geen geregistreerde diergeneesmiddelen voor konijnen. De hierboven beschreven diergeneesmiddelen zijn geregistreerd voor het gebruik bij de hond of de kat.
Indien we als behandelend dierenarts denken dat er een diergeneeskundige noodzaak aanwezig is dan mogen we via de cascades behorend bij het Diergeneesmiddelenbesluit en de Diergeneesmiddelenregeling gebruik maken van de hierboven beschreven diergeneesmiddelen bij het konijn.
Lees verder over deze cascade volgens EU model ....
