E. cuniculi konijn of Encephalitozoon cuniculi
bij het konijn

Besmetting met E. cuniculi
Besmetting kan plaatsvinden van het ene naar het andere konijn via de urine (= horizontaal) of via de baarmoeder van moeder naar kind (= verticaal). Infecties kunnen latent aanwezig blijven zonder klinische verschijnselen tot een moment waarop de weerstand minder is en er wel verschijnselen optreden.

Vaak horen we van eigenaren dat hun konijn af en toe met de poot trok (parese) of urine verlies had. Dit duurde een paar dagen en was daarna weer weg. Meestal kwam dit na een paar weken of maanden in ergere mate weer terug.

Bij welke leeftijd komt het voor?
We zien vaker oudere konijnen met deze ziekte dan jonge konijntjes. Soms zijn er in de anamnese ook wel stress momenten aan te wijzen waarna de ziekte zich openbaarde. Denk aan een operatie of na het doormaken van een andere ziekte.

klik op de bloeduitslag voor een uitvergroting.

Zoonose
Er wordt gesproken van een zoonose aangezien een infectie met E. cuniculi bij mensen kan voorkomen. Niet alle mensen zijn vatbaar voor deze ziekte. Een E.cuniculi infectie is alleen aangetoond bij mensen met AIDS waarbij de weerstand minder is.

Wat is E. cuniculi nu eigenlijk?
Encephalitozoon cuniculi is een protozoaire ziekte. Een protozoa is een heel klein organisme dat iets groter is dan een bacterie. Protozoen kun je niet met het blote oog zien en alleen aantonen met behulp van een microscoop.
Er zijn bloedtesten voor het konijn beschikbaar die antilichamen ten aanzien van deze protozoa kunnen aantonen. Er wordt gesproken van een antilichaamtiter in het bloed. Zie plaatje hiernaast.

Welke konijnen zijn besmet?
We willen (door middel van bloedonderzoek aantonen) of er sprake is van een infectie met E. cuniculi bij konijnen met dit soort symptomen.

Ook willen we kijken hoe vaak deze ziekte bij konijnen voorkomt. Aangezien een konijn via de moeder en andere konijnen besmet kan raken is het heel aannemelijk dat er veel konijnen met deze ziekte besmet zijn. We willen onderzoeken of er een verband bestaat tussen het aantal antilichamen in het bloed en het ziek worden van de konijnen.

Op dit moment (september 2007) hebben we voldoende bloedmonsters van zieke en gezonde konijnen. Op dit moment worden de bloedmonsters onderzocht. We hopen voor het einde van het jaar hier meer over te kunnen zeggen.

De behandeling van E. cuniculi
We nemen bloed af bij patiënten die verdacht zijn van encephalitozoonose en laten dit bloed onderzoeken op het voorkomen van antilichamen tegen E. cuniculi. Vervolgens gaan we deze patiënten behandelen met Panacur (= fenbendazol in een dosering van 20 mg/kg LG) en na 1 maand zullen we opnieuw bloed laten testen. Op die manier kun je zien of de behandeling niet alleen klinisch aanslaat (= het konijn wordt beter), maar ook of dit aan het aantal antilichamen in het bloed te zien is.

klik op de uitslag voor een uitvergroting.

Als het onverhoopt zo mocht zijn dat een konijn komt te overlijden dan werd er aan de eigenaar gevraagd of er pathologisch onderzoek gedaan mocht worden.

Pathologisch onderzoek
We hebben een aantal konijnen gehad die een positieve bloedtiter hadden en het helaas niet gehaald hebben. Nadat ze overleden of ingeslapen waren hebben we ze ingestuurd voor onderzoek. Uit het pathologisch onderzoek bleek dat er inderdaad E. cuniculi in de hersenen aangetoond kon worden. Bij deze konijnen was er ook een positieve bloedtiter.

Dit is natuurlijk van groot belang voor het onderzoek: een konijn met symptomen, met daarbij een positieve titer in het bloed heeft ook daadwerkelijk aantoonbare parasieten in zijn of haar lichaam!

Hoe nemen we bloed af?
Voor het bloedonderzoek is serum nodig. We nemen bloed af met een hele dunne naald uit een bloedvat van de achterpoot, de vena saphena. Het konijn wordt in zijligging gelegd met een handdoek over het hoofd en de laterale zijde van de achterpoot wordt tussen de knie en de hak geschoren. De vene is goed te benaderen en er wordt 0,5 ml bloed afgenomen. Dit bloed wordt in een serumbuis gebracht en gecentrifugeerd. Het bloed van de verdachte konijn sturen we gelijk in en het bloed van de controlegroep vriezen we in totdat het onderzocht wordt. Het bloed wordt onderzocht bij het RIVM in Bilthoven.