encephalitozoon cuniculi, encepaholitozoonose, nozemose of E. cuniculi wordt deze ziekte ook wel genoemd.

Hoezo neurologische verschijselen?
E. cuniculi tast zenuwcellen aan. Het nestelt zich in de hersenen, het evenwichtsorgaan en in het ruggemerg. Het geeft in die zenuwweefsel een ontstekingsreactie.

We krijgen vaak patiënten met neurologische verschijnselen in onze praktijk aangeboden. Deze neurologische verschijnselen uiten zich als volgt:

Symptomen voor konijnen met E. cuniculi

Problemen aan het hoofd van het konijn:

• Torticollis of een scheve kop (in meer of mindere mate).
  Dit wordt ook wel head tilt genoemd in Engeland en Amerika
• Zwaaibewegingen met het hoofd
• Nystagmus = ogen die heen en weer bewegen
• Rol of tolneigingen om de lengteas
• Epilepsie of epileptiforme aanvallen

  klik hierop voor een film van een extreme vorm van rollen ....

  
  

  klik hierop voor een film van een konijn met een wegtrekkende kop en nystagmus ....

Hoe vaak?
In de afgelopen jaren als dierenarts voor konijnen kwam met enige regelmaat (1x per 1-2 maand) een konijn met torticollis in de praktijk. Het hoofd wordt scheef gehouden in meer of mindere mate. Vaak wordt er ook nystagmus gezien, hierbij gaan de ogen bewegingen maken die ongecontroleerd zijn, het konijn kan zijn ogen niet meer op een vast punt fixeren!

In ergere gevallen zie je dat het konijn last heeft om zijn evenwicht te bewaren en dat het de neiging heeft om om te vallen. Het gaat steun zoeken door tegen de wand van het hok aan te gaan leunen.

Deze neiging om om te vallen kan zelfs doorslaan naar ongecontroleerd rollen of tollen om de lengteas in de richting waarin de kop scheef gehouden wordt. Het konijn moet zichzelf steunen of vastzetten om niet te blijven draaien / rollen. Oo kun je epilepsie of epileptifomre aanvallen zien waarbij het konijn enorm ligt te trillen en niet meer aanspreekbaar is.

Hoe moet je dit behandelen
We behandelden dit vroeger met het idee dat er een bacteriële infectie van het middenoor (otitis media) of in de hersenen aanwezig was. Echter we zagen vaak dat er onvoldoende resultaat op onze behandeling met antibioticum, corticosteroïden en vitamine B was.
In de literatuur stond dat er ook sprake kon zijn van E. cuniculi als oorzaak. Dit werd steeds aannemelijker naarmate we meer konijnen behandelden met otitis media en externa waarbij er sprake was van zeer veel pus in de gehoorgang en voorbij het trommelvlies, maar waarbij er geen scheve kop of torticollis aanwezig was! In de Amerikaanse literatuur wordt een middenoorontsteking wel vaak als hoofdoorzaak naar voren gebracht.

Wat is de meest voorkomende oorzaak?
Naar ons idee is E. cuniculi de feitelijke oorzaak van de konijnen die een scheve kop, torticollis of om hun lengteas rondjes draaien. In analogie met een otitis media bij de mens, de hond of de kat kunnen we ook niet verklaren dat een bacteriële infectie leidt tot extreme rolneiging om de lengteas, het blijft dan vaak bij een scheef gehouden kop zonder rolneiging (en zonder nystagmus). De oorzaak moet in het evenwichtsorgaan, of misschien nog veel meer op hersenniveau gezocht worden doordat zenuwweefsel door E. cuniculi aangetast wordt.

DDX Torticollis oftewel wat kunnen de oorzaken zijn voor torticollis?
• E. Cuniculi (MET STIP OP 1)
• Otitis media (= een middenoorontsteking)
• Meningitis/encefalitis tgv een bacteriële infecties in de hersenen
• Larva migrans in de hersenen (= een worm infectie)
• Trauma (= een ongeluk of botsing)
• Tumor

hoe behandelen we deze aandoening?
Het is belangrijk om een konijn met een scheve kop al in een vroeg stadium te behandelen. Het hoofd komt steeds schever te staan en het konijn wordt steeds wankeler op de poten.
Als het konijn al rol of tolneigingen om de lengteas heeft slaat de behandeling vaak niet meer aan.
We behandelen in ieder geval met een medicijn dat de E. cuniculi aanpakt. Daarbij geven we een antibioticum voor het geval er toch een bacteriele infectie aanwezig was. Hiervoor kiezen we duplocilline, dit is een penicilline die goed doordringt in de hersenen en in pus die evt in het middenoor aanwezig zou kunnen zijn. De eerste dagen geven we dexamethason (=corticosteroied) om zwelling, ontsteking tegen te gaan en vitamine B om zenuwweefsel te herstellen.

Welke medicjnen zijn geschikt om een konijn met torticollis door E. cuniculi te behandelen:

• Fenbendazol = Panacur
• Dexamethason injecties IV 3 dagen (om reactie en zwelling af te remmen)
• Na de 3 dagen gaan we metacam (= pijnstiller en ontstekingsremmend middel) dit kan namelijk niet gelijk met dexamethason gegeven worden
• Vitamine B injecties(om de zenuwcellen te laten herstellen)
• Duplocilline of baytril (= antibiotica)

• Gedurende 3 dagen wordt het konijn in de opname geplaatst. Aangezien de dexamethason injecties IV gegeven worden en de vitamine B injecties pijnlijk zijn, is ons advies de konijnen gedurende 3 dagen te hospitaliseren.