Het gebit van de cavia: als een cavia niet eet kan dit veroorzaakt worden door het gebit, bijvoorbeeld doordat de kaak uit de kom is, een kaakluxatie, of door haken op de kiezen of kiezen die doorgroeien over de tong.

Het gebit van de cavia

Het normale gebit van de cavia

We hebben deze pagina's enkele jaren geleden geschreven en zijn nu bezig ze geheel te herschrijven, in de 1e kwart van 2010 hopen we onze nieuwe kennis over cavia's hier te presenteren.

Als de cavia geboren wordt is het zijn volwassen gebit al aanwezig. De cavia kan dan ook gelijk beginnen met eten.

een cavia normaal gebit van de cavia

Het heeft 4 snijtanden en 16 kiezen welke gedurende het hele leven doorgroeien. De snijtanden groeien wel 6-8 cm per jaar. Het is dus heel belangrijk dat de tanden goed op elkaar afslijten. De cavia knaagt om zijn snijtanden kort, scherp en beitelvormig te houden.

Wanneer groei en slijtage niet in evenwicht zijn zullen problemen ontstaan. Er zullen haken op de kiezen ontstaan welke in de wang of in de tong gaan prikken. Dit doet pijn en de cavia zal stoppen met eten. Wanneer de snijtanden niet goed op elkaar afslijten zullen deze door blijven groeien en kunnen dan tot in de bek gaan groeien en evt. zelfs tot in het gehemelte.

Lees verder voor een mooie animatie over het gebit van de cavia.

lees verder .....

Vitamine C is erg belanrijk

De tanden en kiezen zitten door middel van lamellen in de tandkas Voeding speelt een belangrijke rol voor een goed gebit. Een cavia moet veel hooi eten zodat de kiezen goed op elkaar afslijten tijdens het vermalen. Ook vitamine C speelt een grote rol. Een tekort aan vitamine C zorgt ervoor dat het ligament tussen de tandkas en de snijtand zwakker wordt waardoor deze los komt te zitten en verkeerd gaat afslijten. Ook geeft een tekort aan vitamine C ontstekingen van het tandvlees.

Gebitsproblemen bij de cavia

Wat zijn de symptomen van een cavia met een gebitsprobleem:

wel willen eten maar niet kunnen eten. De cavia komt wel naar de etensbak maar gaat daarna niet eten.
algeheel ziek zijn
slechte vacht
tandenknarsen: kan een pijnuiting zijn
maagdarmstoornissen zoals diarree of juist obstipatie
vermageren
veel speekselen
proppen maken van het hooi welke je dan in het hok vindt
oog- en neusuitvloeiing

Kijker met speciaal opzet stuk Wanneer u vermoedt dat uw cavia problemen heeft met het gebit is het belangrijk om gelijk naar uw dierenarts te gaan.We zullen het gebit en de kop controleren. We gebruiken daarbij een speciaal opzetstuk op een kijker om de kiezen achterin de mond te kunnen beoordelen. Vaak zit er veel voedsel in de mond en moet deze eerst uitgespoeld worden. Omdat de mondholte van een cavia in verhouding erg nauw is en de tong groot kan er met een kijker soms niet tot helemaal achterin de bek worden gekeken als deze wakker is. Voor een volledig onderzoek van het gehele gebit kan sedatie noodzakelijk zijn. Dit om te voorkomen dat bijvoorbeeld haken op de kiezen achterin de bek gemist worden.
Je ziet bij de cavia eerder problemen aan de kiezen dan aan de tanden.

Oorzaken voor gebitsproblemen bij de cavia:

een tekort aan vitamine C.
aangeboren standafwijking. Het gebit is verkeerd aangelegd waardoor de snijtanden en kiezen niet goed op elkaar afslijten.
bij de cavia sluiten de eerste kiezen boven en onder niet goed op elkaar waardoor hier al snel overgroei en haakvorming kan optreden. Je ziet dan dat er een brug gevormd wordt over de tong. (dit geldt ook voor de achterste kies)
trauma. Wanneer de tand door trauma verloren gaat kan de tand na verloop van tijd weer teruggroeien. Echter deze kan dan verkeerd groeien waardoor een afwijkende stand ontstaat. Soms groeit de tand helemaal niet meer terug. De tegenoverliggende snijtand slijt dan niet af en zal door blijven groeien.
ontstekingen van de kieswortels waardoor abcessen kunnen ontstaan.

Schuin afgesleten tanden

De behandeling van problemen met de snijtanden

Kroonreductie van de snijtanden door het knippen van de snijtanden.

Risico van het splijten van de tanden in de lengterichting.
Het knippen is pijnlijk voor de cavia.
De afgeknipte tanden houden scherpe randen over die de tong en de lip kunnen beschadigen.
Knippen is een tijdelijke oplossing waarbij er niets gedaan wordt aan de onderliggende oorzaak.
De kracht die uitgeoefend wordt tijdens het knippen is zo groot dat het diepe tandweefsel waaruit de tand groeit beschadigd kan raken wat gevolgen heeft voor de tandgroei.

Wij adviseren dan ook om de snijtanden van een cavia niet te knippen maar om te slijpen of voor een andere blijvende oplossing te kiezen.

Kroonreductie van de snijtanden door het slijpen van de snijtanden.

Dit is een betere methode om snijtanden die afwijkend staan in te korten. Hierbij wordt de tand met behulp van een boor met slijpschijf voorzichtig afgeslepen. Een nadeel van deze methode is dat de behandeling iedere 3 tot 6 weken herhaald dient te worden omdat de snijtanden door blijven groeien.

Deze methode is geschikt wanneer er een afwijkende stand is ten gevolge van trauma. De overgebleven tand (die wel doorgroeit maar niet meer kan afslijten op de tegenoverliggende tand) kan dan tijdelijk ingekort worden met de dremel totdat de getraumatiseerde tand teruggegroeid is.

Extractie van de snijtanden bij de cavia

Dit betekent dat alle snijtanden getrokken worden. Dit zal onder anaesthesie (= verdoving) gebeuren. Deze methode heeft de voorkeur omdat dit een blijvende oplossing is. De cavia kan goed leven zonder snijtanden. Het kan nog groenvoer eten alleen zal dit in kleinere hapklare brokken gegeven moeten worden omdat het uiteraard niet meer kan knagen.

Het is van belang om in de gaten te houden of de cavia de eerste dagen na de ingreep goed eet. Meestal is dit geen probleem maar soms is het nodig om het een aantal dagen te dwangvoeren. Bij voorkeur met juvenile omdat hier veel vezels inzitten die goed zijn voor het maagdarmkanaal en de cavia's het goed accepteren. Ook zullen we een paar dagen pijnstilling meegeven.

Het dwangvoeren van een cavia Zorg dat de spuit voldoende diep in de mond komt

Het knippen van haken op de kiezen bij de cavia

Wanneer er haken op de kiezen zijn ontstaan zullen deze verwijderd moeten worden omdat het zorgt voor veel ongemak bij de cavia. Haken op de kiezen van de bovenkaak steken in de wang waardoor pijnlijke en ontstoken wondjes kunnen ontstaan. Haken op de kiezen van de onderkaak geven juist wondjes in de tong.

haken op de kiezen

Soms groeien de kiezen over de tong heen en vormen dan een brug over de tong. De cavia kan dan heel moeilijk eten.

Kiezen vormen een brug over de tong

De behandeling moet onder anesthesie (=verdoving) gebeuren. Een cavia is niet goed aan zijn kiezen te behandelen zonder dat ze een verdoving hebben gehad. Er is ook een gevaar dat een kaak uit de kom raakt als de cavia zich erg verzet!

Met behulp van een boortje kunnen haken op de kiezen weggeslepen worden. Het is hierbij van belang dat het slijmvlies van de bek goed beschermd wordt. Een andere methode is om met behulp van een speciale tang de haken te knippen.

Het is belangrijk om te weten dat de haken vaak terugkomen, soms al na enkele weken. Dit betekent dat bij sommige cavia's de behandeling regelmatig herhaald dient te worden.

Extractie van de kiezen

Het trekken van de kiezen is technisch zeer moeilijk omdat de bek erg nauw is en de kiezen met lange wortels verankerd liggen in de kaak. Tevens zal de tegenoverliggende kies door blijven groeien en voor problemen zorgen. Het trekken van de kiezen wordt dan ook afgeraden.

Bronnen

Bovenstaande tekst komt grotendeels uit hetgeen wij uit ervaring hebben opgedaan met het behandelen van gebitsproblemen bij cavia's en uit de afstudeerscriptie van onze dierenarts Diane van Driel, "Tandheelkundige problemen bij Rodentia en Lagomorpha", Universiteit voor gezelschapsdieren, faculteit der Gezelschapsdieren, augustus 2001.

HOME